Zoals er veel verschillende koekenpannen zijn, zo zijn er ook veel spatels. Brede, smalle, met sleuven of juist dicht. En natuurlijk in meer of mindere mate hittebestendig. In dit blog vind je de beste spatel voor jouw koekenpan. Waarbij we ons vooral richten op het materiaal van de spatel in combinatie met het soort koekenpan. Lees snel verder.
1. Siliconen spatels
De siliconen spatels is kampioen als het gaat om flexibel langs randen schrapen, omelet omvouwen en sauzen roeren. Hij is zuinig voor jouw pan en beschadigt de coating niet.
Siliconen is van zichzelf een zacht materiaal, dus een siliconen spatel heeft altijd een versterkte kern (bijvoorbeeld RVS of glasvezel). In verband met hygiene is deze kern bij voorkeur volledig met siliconen bekleed.
Voedselveiligheid
Siliconen van goede kwaliteit is inert en geeft geen smaak af. Dit is de soort siliconen die OXO voor haar spatels gebruikt. Vermijd goedkope, sterk ruikende of plakkerige siliconen. En ondanks dat ze tegen extreem hoge temperaturen kunnen, is het toch beter ze niet langdurig boven de opgegeven temperatuur te gebruiken, bijvoorbeeld in een droge pan die loeiheet is.
Duurzaamheid
De siliconen spatel gaat heel lang mee. Als ze te vaak en te lang te heet worden, kan het siliconen in de loop der tijd slechter worden. Maar zolang je daar goed mee omgaat, gaat siliconen heel lang mee. De siliconen spatel mag ook gewoon in de vaatwasser. Na jaren van gebruik kunnen de randen wat dof worden, maar ze blijven prima bruikbaar.
In welke koekenpannen gebruik je siliconen spatels
Een siliconen spatel is geschikt voor alle soorten koekenpannen. Zowel de gietijzeren pannen als de RVS pannen als de keramische pannen als de pannen met anti-aanbaklaag. Een siliconen spatel is eigenlijk altijd een goede keuze!
2. RVS of metalen spatels
Een metalen spatel geeft controle. Een dunne, veerkrachtige RVS spatel schuif je gemakkelijk onder een burger, filets of pannenkoek.
Ook is hij perfect om aangebakken stukjes los te schrapen en fond te maken.
Voedselveiligheid
RVS is inert, smelt niet en geeft niets af. Hierdoor is het super veilig voor je eten. Let wel op scherpe randen. En gebruik geen metaal in anti-aanbakpannen, anders kan de anti-aanbaklaag kapot gaan.
Duurzaamheid
Een Roestvrijstalen spatel is bijna onverwoestbaar. Hij mag gewoon in de vaatwasser. En vervormt niet door hitte.
In welke koekenpannen gebruik je metalen spatels
Een metalen spatel is gemaakt van een hard materiaal dat niet voor alle koekenpannen geschikt is. Uiteraard wel voor de sterke gietijzeren en RVS pannen. In mindere mate voor de keramische pannen, want als je niet heel voorzichtig bent, kun je de keramische laag beschadigen. In pannen met anti-aanbaklaag kun je RVS spatels beter helemaal vermijden, omdat de laag zo kwetsbaar is.
3. Houten spatels
Een houten spatel ligt prettig en warm in de hand. En hij is zacht voor je pannen. Een goede houten “corner spoon” of platte spatel komt in alle hoeken.
Hout geleidt geen warmte, dus je hand blijft comfortabel koel. De stevigheid van hout zorgt ervoor dat je prima kunt schrapen. Ook in een pan met anti-aanbaklaag.
Voedselveiligheid
Hout is van nature geschikt voor de keuken en dit natuurlijke materiaal wordt hier dan ook al eeuwen voor gebruikt. Het kan wel geuren en kleuren opnemen. Reinig een houten spatel daarom snel en laat hem goed drogen. Als je hem reinigt is het beter om hem niet in water te weken en niet in de vaatwasser te doen. Maar gewoon kort met de hand afwassen. Olie de houten spatel af en toe met voedselveilige minerale olie of lijnzaadolie om scheuren te voorkomen.
Duurzaamheid
Met wat zorg gaat een houten spatel jaren mee. Laat hem niet op hete randen liggen, dan kan hij schroeien. En slijt hij in de loop der tijd? En wordt hij krom of ruw? Schuur een goede houten spatel dan weer licht op en olie hem in. Dan kan hij weer jaren mee.
In welke koekenpannen gebruik je houten spatels
Een houten spatel is geschikt voor alle soorten koekenpannen. Zowel de gietijzeren pannen als de RVS pannen als de keramische pannen als de pannen met anti-aanbaklaag. Een houten spatel is veilig voor alle materialen.
4. Nylon of kunststof spatels
Een kunststof spatel is vaak gemaakt van nylon. Dit materiaal is stevig, vaak dunner dan siliconen en vriendelijk voor anti-aanbaklagen.
Hij is fijn voor dagelijks gebruik en door eenvoudige productie meestal vriendelijk geprijsd.
Voedselveiligheid
Kunststof kan niet tegen al te hoge temperaturen. Kies daarom een merk dat duidelijk de maximale temperatuur aangeeft. Nylon kan verzachten of smelten bij hogere hitte. Smeltplekjes wil je niet in je eten en ze beschadigen de pan. Gebruik nylon niet in een lege, hete pan of onder de grill, want daar kan hij niet tegen. En let er natuurlijk op dat jouw nylon spatel BPA-vrij is. Als een spatel BPA-vrij is, zal de fabrikant dit altijd aangeven op de verpakking.
Duurzaamheid
Op langere termijn worden randen van een kunststof spatel rafelig door hitte en vaatwasser. Vervang hem daarom als er happen uit zijn of als het oppervlak ruw wordt. Want je wilt geen plasticdeeltjes in je eten.
In welke koekenpannen gebruik je kunststof spatels
Een kunststof spatel is geschikt voor alle soorten koekenpannen. Zowel de gietijzeren pannen als de RVS pannen als de keramische pannen als de pannen met anti-aanbaklaag. Een nylon spatel is veilig voor alle materialen en vaatwasserbestendig.
De veiligste spatels
- RVS en hout scoren hoog op voedselveiligheid bij normaal gebruik. Ze geven niets af en verdragen hoge temperaturen.
- Siliconen is veilig als je kiest voor een kwaliteitsmerk (bijvoorbeeld OXO) en binnen de hittegrens (vaak rond de 250 tot 300 °C) blijft.
- Nylon/kunststof is veilig binnen de temperatuurlimiet (vaak rond de 200 °C). Niet gebruiken in droge, loeihete pannen of onder de grill. Kortom, vermijd smelten, schroeien of het langdurig achterlaten van spatels op de rand van een hete pan.
Welke spatel gaat het langst mee?
Dit is heel simpel. RVS of metalen spatels gaan je leven lang mee. Een goede tweede zijn de houten spatels, zolang je ze maar niet in de vaatwasser doet. Siliconen spatels zijn en goede derde en gaan jarenlang mee. En kunststof spatels gaan het kortst mee, omdat je ze moet vervangen als het kunststof begint te rafelen.
Onderhoud van je spatels
- Hout en bamboe: met de hand afwassen, direct drogen, af en toe oliën. Geen vaatwasser, geen lange weekbeurten.
- Siliconen: mag in de vaatwasser. Vermijd direct contact droge, gloeiendhete pannen.
- Nylon/kunststof: gebruik onder de hittegrens. Vervang ze als de rand rafelt of er happen uit zijn.
- RVS/metaal: vaatwasser is prima. Niet in anti-aanbakpannen gebruiken.